Η Αρμένικη κοινότητα στην Ελλάδα

Η παρουσία των Αρμενίων στον Ελλαδικό χώρο χρονολογείται από τα πολύ παλιά χρόνια. Για ποικίλους λόγους, οι Αρμένιοι, αφήνοντας την πατρίδα τους εγκαταστάθηκαν αρχικά στις ευρύτερες περιοχές της Θεσσαλίας, της Μακεδονίας και της Θράκης όπου και έζησαν για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Βέβαια, ίχνη Αρμενίων σε σχετικά νεότερες από τις παραπάνω εποχές βρίσκουμε και στα νησιά της Ελλάδας, και ειδικότερα στην Κρήτη και στην Κέρκυρα.
Αποδείξεις για την παρουσία των Αρμενίων είναι οι επανειλημμένες, μολονότι σποραδικές, ιστορικές μαρτυρίες, η γενεαλογική ιστορία μερικών παλαιών αρμενικών οικογενειών και οι ονοματοδοσίες συγκεκριμένων περιοχών οι οποίες μέχρι και τις μέρες μας ή μέχρι πρόσφατα, έφεραν αρμενικά ονόματα.
Για παράδειγμα, ένας παλιός νομός της Θεσσαλίας ονομαζόταν Αρμενός, ένα χωριό μεταξύ Λάρισας και Βόλου, Αρμενίων, ένα μικρό χωριό στη Χαλκιδική, Αρμενιστή, αλλά και άλλες περιοχές στα νησιά, μερικά ποτάμια, κ.ά..

Κατά το 1890, συναντάμε έναν μικρό αριθμό Αρμενίων στην Αθήνα και στον Πειραιά (όχι πάνω απο 150). Μετά το τέλος των Βαλκανικών Πολέμων, όταν η Θεσσαλονίκη και μια σειρά από άλλες πόλεις της Μακεδονίας ενσωματώθηκαν στην Ελλάδα, ο αριθμός των Αρμενίων από αυτές τις περιοχές ήρθε να προστεθεί στους ήδη υπάρχοντες Αρμενίους της Ελλάδας, κάνοντας έτσι ένα σύνολο που δεν ξεπερνούσε τους 600.

Οι Αρμένιοι στην Ελλάδα όμως, απέκτησαν τον χαρακτήρα κοινότητας μετά το 1920, όταν ενσωματώθηκαν στην Ελλάδα και οι περιοχές της Δυτικής Θράκης και όταν κατά το 1921-1922, λίγο πριν και κυρίως αμέσως μετά την Μικρασιατική Καταστροφή, 70.000 – 80.000 περίπου Αρμενίων, μαζί με 1.000.000 περίπου Έλληνες αδελφούς τους, έφθασαν στην Ελλάδα από την Κιλικία, την Σμύρνη, την Ιωνία, την Κωνσταντινούπολη και άλλες περιοχές της Μικράς Ασίας και εγκαταστάθηκαν σε όλες τις γωνιές της Ελλάδας.

Θα μπορούσαμε να πούμε λοιπόν, ότι η ιστορία των Αρμενίων στην Ελλάδα ως κοινότητα ξεκινάει ουσιαστικά μετά το 1920-1922.