 |
Αυτές τις ημέρες, που για μία ακόμη φορά συζητήθηκε τόσο το μέλλον της Ευρώπης, συμπληρώθηκαν είκοσι ακριβώς χρόνια από την ημέρα που το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με ένα ιστορικό ψήφισμα αναγνώρισε τη Γενοκτονία των Αρμενίων. Ήταν 18 Ιουνίου του 1987, όταν οι τριακόσιοι περίπου ευρωβουλευτές των δώδεκα χωρών μελών πήραν αυτή τη χωρίς προηγούμενο στα ευρωπαϊκά δεδομένα απόφαση, για να βρεθεί μια πολιτική λύση στο «αρμενικό ζήτημα». Ανάμεσα στ’ άλλα το ψήφισμα ήταν σαφές: η μη λύση του «αρμενικού» θα ήταν εμπόδιο στις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τουρκίας…
Από τότε έχει περάσει πολύ νερό κάτω από τη γέφυρα της Kοινότητας, τώρα πλέον Ένωσης. Μέσα σε είκοσι χρόνια η Ενωμένη Ευρώπη επεκτάθηκε προς ανατολάς: από τα δώδεκα μέλη πέρασε στα δεκαπέντε, στα είκοσι πέντε και μετά στα είκοσι επτά. Αυξήθηκε ο πληθυσμός της και αναλογικά ο αριθμός των ευρωβουλευτών. Στον οικονομικό τομέα κατάφερε να ενώσει πολιτικές μέχρι και το νόμισμα. Αλλά η κρίση στον πολιτικό τομέα παραμένει και, προπάντων, στη λεγόμενη κοινή εξωτερική πολιτική. Και ένα από τα βασικά θέματα που εκκρεμούν είναι η ένταξη της Τουρκίας.
Αυτό που δεν έχει αλλάξει καθόλου τα τελευταία είκοσι χρόνια είναι η στάση και η συμπεριφορά της Τουρκίας απέναντι στους γείτονές της και σε ό,τι αφορά το θέμα της γενοκτονίας. Είναι γνωστό ότι αυτό το ζήτημα αποτελεί μείζον θέμα εθνικής ασφαλείας για το λεγόμενο «βαθύ κράτος» της Τουρκίας. Όλα αυτά τα χρόνια το επιχείρημα ότι ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός της Τουρκίας θα την ανάγκαζε να συμπεριφέρεται υπεύθυνα, όπως επιβάλλει το διεθνές δίκαιο και το ευρωπαϊκό κεκτημένο, δεν κατάφεραν να πείσουν κανέναν. Τι έγινε με τη λεγόμενη ευρωπαϊκή προοπτική της; Το ότι οι ενταξιακές διαδικασίες ξεκίνησαν για λόγους στρατηγικής και πολιτικής σημασίας είναι πασιφανές. Γιατί όμως τα κράτη της Ε.Ε. δείχνουν ανοχή στην Τουρκία παρά τις αντιδημοκρατικές πρακτικές της; Παρά το ότι δε σέβεται τα κριτήρια της Κοπεγχάγης σε ό,τι αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα, παρά το ότι δεν αναγνωρίζει τα δικαιώματα των μειονοτήτων ή δεν αναγνωρίζει τη γενοκτονία των Αρμενίων;
Όσον αφορά τους γείτονές της η Τουρκία έδειξε πολλές φορές μέσα σ’ αυτά τα χρόνια ότι περιφρονεί το διεθνές δίκαιο και τις διεθνείς συμφωνίες που η ίδια έχει υπογράψει. Μια ματιά στην ένταση στο Αιγαίο, στο κυπριακό μέχρι και στο ζήτημα του Ναγκόρνο Καραμπάχ αρκεί για να καταλάβει κανείς ότι πάντα αντιμετωπίζαμε τις ίδιες τουρκικές γεωπολιτικές επιδιώξεις και πάνω απ’ όλα το δόγμα του τουρκικού επεκτατισμού. Αυτή ήταν και είναι η βάση της πολιτικής της Τουρκίας σε σχέση με τις γειτονικές χώρες και τίποτα δε δείχνει ότι έχει αναμορφωθεί ή ότι έχει εγκαταλείψει αυτούς τους διαχρονικούς επεκτατικούς στόχους της. Και εάν ακόμα κάποιος αμφιβάλλει, δεν έχει παρά να δει τις εξελίξεις στο Ιράκ: μέσα στην αναμπουμπούλα της εσωτερικής πολιτικής σκηνής η Άγκυρα δείχνει έτοιμη να ξεκαθαρίσει το κουρδικό με εισβολή πέρα από τα σύνορα…
Από την άλλη, τις δύο τελευταίες δεκαετίες, το ζήτημα της διεθνούς αναγνώρισης της γενοκτονίας των Αρμενίων πέρασε από διάφορες φάσεις και στάδια και τώρα βρίσκεται ψηλά στη διεθνή ατζέντα, από τη Γαλλία μέχρι και τη Χιλή, παρά τις όποιες αντιδράσεις της Τουρκίας. Από αυτή την άποψη, η εικοστή επέτειος της απόφασης του Ευρωκοινοβουλίου μας βρίσκει είκοσι βήματα μπροστά. Δυστυχώς, η Τουρκία παραμένει πίσω ως προς τις υποχρεώσεις της και η Ευρωπαϊκή Ένωση ταλαντεύεται μια μπρος μια πίσω. Πρέπει, επιτέλους, όλοι να καταλάβουν ότι η αναγνώριση πρέπει να είναι όρος εκ των ων ουκ άνευ για την ένταξη.
Σε μια Ευρώπη που προς το παρόν δεν ξέρει, δεν μπορεί ή δε θέλει να δώσει μια συνολική και ενιαία απάντηση και να βρει μια τελική λύση στο θέμα της ένταξης της Τουρκίας, καλό θα ήταν οι ηγέτες να ξαναδιαβάζουν που και που τις αποφάσεις που έχουν ληφθεί από τους εκπροσώπους των λαών της, συμπεριλαμβανομένης και αυτής της 18ης Ιουνίου του 1987. Μόνο έτσι, και όχι με πολιτικές διαβουλεύσεις στα παρασκήνια, θα είναι σεβαστή η θέληση των ευρωπαίων πολιτών.
|
Η 'Αποψή μας