 |
Στο κλείσιμο αυτού του τεύχους των «Αρμενικών», ο πόλεμος στο Ιράκ ήταν σε πλήρη εξέλιξη όχι μόνο στα διαφορετικά πεδία μαχών αλλά επίσης και στο συγκεχυμένο πεδίο της προπαγάνδας και της παραπληροφόρησης. Ενώ όλα δείχνουν ότι βαδίζουμε προς το τέλος του πολέμου, το πρώτο πράγμα για το οποίο αναρωτιόμαστε μέσα σε τόσους θανάτους και καταστροφές («σοκ και δέος» στη γλώσσα των εισβολέων) είναι αν όντως αυτός ο πόλεμος θα έχει κάποιο τέλος ή, όπως πολλοί διαβεβαιώνουν, αυτή είναι μόνο η αρχή μιας μακράς και αιματοβαμμένης αντίστασης του ιρακινού λαού.
Πολλά ειπώθηκαν και πολλά γράφτηκαν αυτές τις μέρες για τα αίτια και τις πιθανές συνέπειες αυτού του πολέμου. Πέρα από τα ολοφάνερα οικονομικά και γεωστρατηγικά κίνητρα, όλα δείχνουν ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα σαφές παράδειγμα του λεγόμενου προληπτικού πολέμου, ενός νέου modus operandi που συνίσταται στην κήρυξη πολέμου εναντίον οποιασδήποτε χώρας ή καθεστώτος, που, κατά την κρίση της μοναδικής αυτοκρατορίας της εποχής μας, αποτελεί έναν δυνάμει κίνδυνο για τα συμφέροντά της.
Σήμερα είναι στο Ιράκ, αύριο μπορεί να είναι στη Συρία, στο Ιράν ή όπου χρειαστεί να πολεμήσουν ενάντια σ’ αυτό που οι ίδιοι αποκαλούν «άξονα του κακού». Έτσι, το δόγμα του προληπτικού πολέμου μεταφράζεται σε δόγμα διαρκούς πολέμου ενάντια σε ό,τι θα αποτελούσε δυνάμει κίνδυνο για την εσωτερική τους ασφάλεια. Ο μεξικανός συγγραφέας Κάρλος Φουέντες, έλεγε αυτές τις μέρες: «Τι θα συμβεί στον κόσμο, αν η αντίληψη του προληπτικού πολέμου είναι αυτή που από τώρα και στο εξής θα διέπει τις διεθνείς σχέσεις; Μ’ αυτή την αντίληψη οποιαδήποτε χώρα μπορεί να εισβάλει στη γείτονά της, απλώς επειδή πιστεύει ότι την απειλεί. Έτσι, δημιουργήθηκε σε διεθνές επίπεδο ένα χάος, μια κατάσταση κινδύνου που δεν είχαμε δει από την εποχή του Χίτλερ».
Ο εικοστός πρώτος αιώνας έχει αρχίσει με τον χειρότερο τρόπο: μια παγκόσμια αποσταθεροποίηση, όπου δεν υφίσταται πια η διεθνής τάξη των τελευταίων πενήντα ετών, αλλά μια νέα, όπου ο ρόλος του ΟΗΕ περιορίζεται, στην καλύτερη των περιπτώσεων, στην παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας και όπου πρώτη προτεραιότητα θα είναι οι επενδύσεις στις πολεμικές βιομηχανίες και όχι η ανακούφιση της πείνας ή των κοινωνικών ανισοτήτων. Μια νέα διεθνής τάξη του φόβου, βασισμένη σε μια πρωτόγνωρη πολεμική τεχνολογία, στην οποία τα χρηματιστήρια ανεβαίνουν ευθέως ανάλογα με την ποσότητα των βομβών και των πυραύλων που πέφτουν.
«Μας πηγαίνει πίσω στην εποχή των σταυροφοριών και το αποτέλεσμα είναι τρομακτικό. Αυτός ο πόλεμος δεν θα φέρει την ειρήνη στην περιοχή», υποστηρίζει ο νομπελίστας λογοτέχνης Γκύντερ Γκρας, σε μια πρόσφατη συνέντευξη στο δίκτυο BBC. Πράγματι, η περιοχή της Μέσης Ανατολής είναι το πρώτο θύμα. Η αποσταθεροποίηση της περιοχής είναι μια πραγματικότητα: τίποτα δεν θα είναι ίδιο μετά τον πόλεμο στο Ιράκ. Ένα κράτος που κατατεμαχίζεται και μετατρέπεται σε αμερικανικό προτεκτοράτο, ο κουρδικός παράγοντας και οι ελπίδες δημιουργίας ενός ομοσπονδιακού κράτους, η κατηγορηματική απόρριψη αυτού του σχεδίου εκ μέρους της Τουρκίας και η διείσδυση του τουρκικού στρατού στο βόρειο Ιράκ, οι απειλές της Ουάσινγκτον στις κυβερνήσεις της Συρίας και του Ιράν, η παλαιστινιο-ισραηλινή σύγκρουση, ο ρόλος των αραβικών χωρών με τα φιλοαμερικανικά καθεστώτα, ο φονταμενταλισμός και ο αυξανόμενος αντιαμερικανισμός, οι θρησκευτικές διαφορές μεταξύ μουσουλμάνων και η σύγκρουση με τον χριστιανικό κόσμο, είναι κομμάτια ενός εκρηκτικού παζλ που δύσκολα μπορεί να συναρμολογηθεί.
Η Αρμενία, πολύ κοντά στο χώρο των συγκρούσεων, έχει πρόσθετους λόγους για να ανησυχεί. Λίγες εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από τα σύνορα του Ιράκ, οι οικολογικές συνέπειες που θα έχει ο πόλεμος στο περιβάλλον θα την επηρεάσουν άμεσα. Αν σ’ αυτό προσθέσουμε την απειλή νέων σεισμών στην περιοχή ως συνέπεια των βομβών διάτρησης που χρησιμοποιήθηκαν στο Ιράκ, το τοπίο δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικό.
Στο πολιτικό πεδίο, η σταθερότητα και η ασφάλεια στη δημοκρατία εξαρτώνται από την εύθραστη ισορροπία στην περιοχή ανάμεσα στη Ρωσία, το Ιράν, την Τουρκία και τις Η.Π.Α.. Οποιαδήποτε απότομη αλλαγή σε αυτή την ισορροπία δυνάμεων μπορεί να έχει πολύ αρνητικά αποτελέσματα για τα εθνικά μας συμφέροντα. Μέχρι τώρα, η κυβέρνηση της Αρμενίας διατήρησε συνετή και ουδέτερη στάση, που δεν υποστηρίζει τον πόλεμο, όμως ούτε απαιτεί την άμεση κατάπαυσή του. Καθορισμένη, όχι μόνο από τις δυνάμεις της περιοχής, αλλά ακόμη από την ανοιχτή υποστήριξη των Η.Π.Α. από τις γειτονικές χώρες, τη Γεωργία και το Αζερμπαϊτζάν, οι αρχές του Ερεβάν διατηρούν μια δύσκολη ισορροπία ανάμεσα στους διάφορους παράγοντες εξουσίας στην περιοχή του Καυκάσου.
«Αν αγαπάς την ειρήνη, να προετοιμάζεσαι για τον πόλεμο», έλεγε ένας πρώσος στρατάρχης. Η ιστορία επαναλαμβάνεται: όπως κάθε αυτοκρατορία, έτσι και αυτή της εποχής μας ετοιμάζεται αδιάκοπα για τον πόλεμο, γιατί θέλει να επιβάλει μια ειρήνη, τη δική της ειρήνη, σε όλο τον κόσμο. Και το χειρότερο είναι ότι, όπως σε όλες τις εποχές, δεν την ενδιαφέρει να την κατανοήσουν, αλλά μόνο να την φοβούνται. Παρά τον αυξανόμενο σε ολόκληρο τον κόσμο αντιαμερικανισμό, έχει μάθει και έχει αποδεχθεί έναν θεμελιώδη νόμο των αυτοκρατοριών: δεν χρειάζεται να είναι αγαπητή, πρέπει να εμπνέει τον φόβο. Ωστόσο, δεν έπρεπε να ξεχνά ότι η ιστορία διδάσκει επίσης ότι αργά ή γρήγορα σε κάθε αυτοκρατορία επέρχεται η παρακμή. Και κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι ίσως αυτή μόλις ξεκίνησε.
|
Η 'Αποψή μας