 |
Στις 9 Ιουλίου του 2001 στη Γενεύη ανακοινώθηκε η δημιουργία της «Αρμενοτουρκικής Επιτροπής Συμφιλίωσης», έργο της οποίας θα είναι να καλλιεργήσει κλίμα αλληλοκατανόησης και καλής θέλησης ανάμεσα στους δύο λαούς καθώς και να ενθαρρύνει τη βελτίωση των σχέσεων Αρμενίας-Τουρκίας.
Η Επιτροπή ιδρύθηκε από πέντε Τούρκους και πέντε Αρμενίους. Την τουρκική πλευρά εκπροσωπούν οι Γκιουντιούζ Ακτάν (πρώην εκπρόσωπος της Τουρκίας στον Ο.Η.Ε.), Ουστούν Εργκουντέρ, Σαντί Εργκιουβέντζ, Οζντέμ Σανμπέρκ (πρώην πρέσβης της Τουρκίας στη Μεγάλη Βρετανία), Ιλτέρ Τουρκμέν (πρώην διπλωμάτης), ενώ την αρμενική πλευρά οι Αλεξάντερ Αρζουμανιάν (πρόεδρος του Αρμενικού Πανεθνικού Κινήματος, του κόμματος που είχε τη διακυβέρνηση της Αρμενίας στα πρώτα χρόνια της ανεξαρτησίας), Νταβίτ Χοβαννισιάν (σύμβουλος του Υπουργού Εξωτερικών Βαρτάν Οσκανιάν !), Βαν Ζ. Κρικοριάν (πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της οργάνωσης Armenian Assembly που δρα στις Η.Π.Α.), Αντρανίκ Μιγκρανιάν και Βαμίκ Ντ. Βολκάν. Πρωταρχικός στόχος της Επιτροπής είναι, όπως ανακοινώθηκε, να προαχθεί η συνεργασία των δύο χωρών στους τομείς του πολιτισμού, των επιχειρήσεων, του τουρισμού, της παιδείας και της επιστήμης. Όπως δήλωσε ο Οζντέμ Σανμπέρκ, «σκοπός μας δεν είναι η απονομή δικαιοσύνης. Επιθυμούμε να ανοίξουμε νέους ορίζοντες για το μέλλον και να διευρύνουμε τις δυνατότητες για αλληλοκατανόηση». Τα μέλη της Επιτροπής ανακοινώνουν επίσης με περηφάνεια ότι οι Η.Π.Α. και η Ρωσία επικροτούν αυτή την πρωτοβουλία.
Όπως γίνεται κατανοητό είναι πάρα πολλές και εύλογες οι επιφυλάξεις που υπάρχουν απέναντι σε μια τέτοια κίνηση, είναι πολλοί και σοβαροί οι προβληματισμοί που δημιουργούνται.
Κατ' αρχάς οι Αρμένιοι που συμμετέχουν σ' αυτή την Επιτροπή δεν εκπροσωπούν τον αρμενισμό ούτε καν μια μειοψηφία του. Πρόκειται για δύο κυρίως φορείς: το Αρμενικό Πανεθνικό Κίνημα, που θεωρείται ότι διέλυσε τη χώρα κατά το διάστημα που τη διακυβέρνησε και το Armenian Assembly, μια συντηρητική και ολιγομελής οργάνωση που δρα μόνο στις Η.Π.Α.. Επιπλέον, κινεί υποψίες το γεγονός ότι, τουλάχιστον αρχικά, τα μέλη αυτής της Επιτροπής έδρασαν με μυστικότητα, ενώ ανακοίνωσαν τις προθέσεις τους στον συμπρόεδρο της Ομάδας του Μινσκ (που έχει συγκροτηθεί για την επίλυση του ζητήματος του Ναγκόρνο Καραμπάχ) κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στην Αρμενία, προσπαθώντας προφανώς να ασκήσουν κατά αυτόν τον τρόπο πίεση στην αρμενική πλευρά. Εν συνεχεία, λίγο δείχνουν να νοιάζονται για τα συναισθήματα και την άποψη του αρμενικού λαού. Απεναντίας, νιώθουν μεγάλη σιγουριά, αφού τα «μεγάλα αφεντικά», οι Η.Π.Α. και η Ρωσία, τυπικά στηρίζουν αυτή την κίνηση.
Κατά δεύτερον, οι Τούρκοι που συμμετέχουν στην Επιτροπή δε διστάζουν να εκφράσουν απροκάλυπτα τις αρνητικές θέσεις τους για την Γενοκτονία των Αρμενίων. Εκτός από τη δήλωση του Οζντέμ Σανμπέρκ, που προαναφέρθηκε, και ο Γκιουντιούζ Ακτάν είχε τοποθετηθεί πέρσι κατά της αναγνώρισης της Γενοκτονίας, όταν το θέμα είχε τεθεί στον Οίκο των Αντιπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών. Τέλος, τα ίδια τα μέλη της Επιτροπής ομολογούν ότι η ιδέα για τη σύστασή της γεννήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2000, όταν τόσο στο Αμερικανικό Κογκρέσο όσο και στο Γαλλικό Κοινοβούλιο είχε κερδίσει έδαφος η πρόταση νόμου για την αναγνώριση της Γενοκτονίας.
Επί της ουσίας τώρα: κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ότι στο μέλλον ίσως οι δύο λαοί καταφέρουν πραγματικά να επιλύουν τις διαφορές τους με το διάλογο. Διάλογος όμως πώς; Με πρωτοβουλία ποιων; Υπό ποιες προϋποθέσεις; Αυτή τη στιγμή ένας τέτοιος διάλογος σημαίνει ότι η Αρμενία πρέπει να κάνει αδιανόητες υποχωρήσεις, να εκχωρήσει ιστορικά δικαιώματα, να εγκαταλείψει τον δίκαιο αγώνα πολλών δεκαετιών. Αντιθέτως, για την Τουρκία μια τέτοια «συμφιλίωση» όχι μόνο δεν έχει κόστος, αλλά θα είναι γι΄ αυτήν μια μεγάλη λύτρωση, ενώ παράλληλα θα σημάνει την ισχυροποίηση του ρόλου της στον Καύκασο. Είναι ασυγχώρητο, τη στιγμή που η Γενοκτονία αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη διεθνή αναγνώριση, πράγμα που σημαίνει ότι ανοίγεται η προοπτική να την αναγνωρίσει και η Τουρκία κάτω από την πίεση της διεθνούς κοινότητας, είναι ασυγχώρητο λάθος λοιπόν αρμενικές οργανώσεις και μεμονωμένα άτομα , που το υπογραμμίζουμε δεν εκφράζουν επισήμως τον αρμενικό λαό, να επιδιώκουν να κλείσουν τον φάκελο της Γενοκτονίας των Αρμενίων, να τον παρακάμψουν, να παραδώσουν το σχετικό υλικό στα μουσεία και να ανοίξουν μια νέα σελίδα σε επιχειρηματικές και άλλες δραστηριότητες. ’Αλλωστε το Armenian Assembly είχε δηλώσει και στο παρελθόν ότι το θέμα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας είναι λήξαν και μπορεί να γίνει αντικείμενο συζήτησης από ιστορικούς, δικηγόρους και ψυχολόγους...
Είναι επίσης αδύνατον να διεξαχθεί ένας αρμενοτουρκικός διάλογος όσο καιρό η Τουρκία συνεχίζει τον αποκλεισμό της Δημοκρατίας της Αρμενίας και τάσσεται σαφώς υπέρ του Αζερμπαϊτζάν στο ζήτημα του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Η προοπτική συνεργασίας των δύο χωρών τη δεδομένη στιγμή σκοπό έχει να δώσει πιο ενεργό ρόλο στην Τουρκία, να της δώσει δικαίωμα ανάμειξης στις διαπραγματεύσεις για την επίλυση του ζητήματος του Ναγκόρνο Καραμπάχ, άρα να ισχυροποιήσει το ρόλο της στην περιοχή.
Ένα είναι βέβαιο: η Τουρκία έχει πολλούς ανοιχτούς λογαριασμούς, είναι πολλά τα θέματα που πρέπει να διευθετηθούν, πριν ξεκινήσει οποιοσδήποτε διάλογος. Προφανώς, μόλις ξεκίνησε ένα νέο παιχνίδι της Τουρκίας. Στην παγίδα της έπεσαν με τη θέλησή τους ή άθελά τους μεμονωμέμα άτομα ή οργανώσεις της αρμενικής πλευράς. Η συντριπτική πλειοψηφία όμως του αρμενικού λαού μαζί με την κυβένησή του γνωρίζει τα εθνικά του δίκαια και τα προασπίζει επάξια.
|
Επικαιρότητα